Reparatie excessief lenen voor dubbeltellingen bij personenvennootschappen

Sinds 1 januari 2023 geldt de Wet excessief lenen bij de eigen vennootschap. Als een aanmerkelijkbelanghouder bij de eigen vennootschap meer leent dan het in de wet opgenomen drempelbedrag, dan wordt het meerdere in de heffing betrokken. Dat meerdere wordt aangeduid als een ‘fictief regulier voordeel’. De wetgever heeft ingezien dat deze wetgeving een onvoorzien en onbedoeld gevolg heeft bij samenwerkingsverbanden. In het Belastingplan 2025 is daarom een maatregel opgenomen met betrekking tot excessief lenen en dubbeltellingen bij personenvennootschappen (samenwerkingsverbanden). Dit artikel behandelt die maatregel. De maatregel gaat met terugwerkende kracht naar 1 januari 2023 in.

Probleem met dubbeltellingen bij excessief lenen en personenvennootschap

Als uitgangspunt geldt dat alle schuldverhoudingen meetellen bij het bepalen of sprake is van excessief lenen. Bij een personenvennootschap (zoals een vof, maatschap of cv) kan dat leiden tot dubbeltellingen. Dit doet zich voor als (een van) de vennoten een aanmerkelijk belang heeft in een vennootschap die een lening aan het samenwerkingsverband heeft verstrekt. Aangezien de vennootschap en het samenwerkingsverband zelf schulden hebben, leidt dit tot dubbeltellingen. Een voorbeeld kan dit verduidelijken.

Voorbeeld excessief lenen en personenvennootschappen

Piet en John hebben een aanmerkelijk belang in PJ B.V. Daarnaast hebben zij samen een vof. In deze vof is Piet gerechtigd tot 90% van de overwinst en John tot 10% van de overwinst. De bv verstrekt een lening van € 1.000.000 aan de vof. Deze schuld behoort tot het afgescheiden vermogen van de vof. Op grond van de huidige wetgeving kan deze schuld bij beide vennoten dubbel worden meegerekend: enerzijds naar rato van hun gerechtigdheid en anderzijds voor de volle € 1.000.000 als gevolg van de hoofdelijke verbondenheid voor de volledige schuld.

Uitsluiting hoofdelijke verbondenheid schuld bij toetsen excessief lenen personenvennootschappen

De oplossing die de wetgever voor dit probleem heeft, luidt als volgt. De verplichting die voortvloeit uit de hoofdelijke verbondenheid bij de vennoten van de vof, wordt uitgesloten van het schuldenbegrip voor excessief lenen. Hierdoor krijgen de vennoten (Piet en John) niet ieder de volledige € 1.000.000 toegerekend, maar € 900.000 respectievelijk € 100.000. Deze uitkomst is meer in lijn met de bedoeling van de wetgever met de Wet excessief lenen bij de eigen vennootschap. In de kern komt de maatregel erop neer dat verplichtingen die voortkomen uit de verbondenheid van de vennoten, worden uitgesloten van het schuldenbegrip.

Reparatie dubbeltellingen excessief lenen geldt voor alle personenvennootschappen

In het voorbeeld is ingegaan op de situatie met een vof. Het probleem dat werd beschreven kwam voort uit de hoofdelijke verbondenheid van ieder van de vennoten. Deze wijze van reparatie geldt voor iedere personenvennootschap, maar pakt als gevolg van de civielrechtelijke regels wel anders uit. In het kort komt dat door het volgende:

• Zoals aangegeven is bij de vof iedere vennoot hoofdelijk verbonden voor het geheel van de schulden.
• Bij een cv geldt dat voor de beherende vennoten.
• Als er een openbare maatschap is, dan betreft het een aansprakelijkheid voor gelijke delen.
• Bij een stille maatschap betreft het een vorderingsrecht op de maat die extern optreedt.

Ook reparatie voor situaties waarin schuld voor meer dan nominale waarde in aanmerking wordt genomen

Het komt ook voor dat een schuld als gevolg van de aanwezigheid van een samenwerkingsverband, voor meer dan 100% van de nominale waarde in aanmerking wordt genomen. Dit zijn andere situaties dan strikt die van hoofdelijke verbondenheid. Deze situaties zijn dermate bijzonder dat daar in dit artikel niet nader op wordt ingegaan.

Advisering over excessief lenen bij de eigen vennootschap

Het onderwerp excessief lenen bij de eigen vennootschap heeft de afgelopen jaren veel aandacht gehad. Ook op dit moment zijn er nog veel discussies gaande, bijvoorbeeld over de juridische houdbaarheid van de wetgeving. Hebt u vragen over dit onderwerp? Neem dan gerust eens vrijblijvend contact met ons op.