Belastingdienst mag geen tweede informatiebeschikking voor dezelfde tekortkoming afgeven
- Publicatiedatum 18 nov 2024
- Aanpassingsdatum 14 dec 2024
- Leestijd 3 min
De informatiebeschikking is ingevoerd om de rechtsbescherming van belastingplichtigen te verbeteren. Sinds de invoering in 2011, is de informatiebeschikking onderwerp van veel rechtspraak geweest. Nog altijd zijn niet alle vragen beantwoord. In 2022 heeft de Hoge Raad zich gebogen over de vraag of het de Belastingdienst is toegestaan is om na een eerdere intrekking, een tweede informatiebeschikking aan de belastingplichtige op te leggen. Dit artikel behandelt het antwoord van de Hoge Raad op deze vraag.
Geschil over opleggen tweede informatiebeschikking na eerdere intrekking
De Belastingdienst geeft in mei 2013 een informatiebeschikking af. Het verwijt is dat de belastingplichtige onvoldoende inlichtingen heeft verstrekt. Dat is een vermeende schending van de inlichtingenverplichting van artikel 47 AWR. In 2015 besluit de Belastingdienst om deze informatiebeschikking te vernietigen. De reden daarvoor is dat de belastingplichtige alsnog de gevraagde inlichtingen heeft verstrekt. Een maand later geeft de Belastingdienst nogmaals een informatiebeschikking af. Deze keer ziet de informatiebeschikking op het niet voldoen aan de administratie- en bewaarverplichting van artikel 52 AWR. Deze informatiebeschikking is volgens de belastingplichtige onrechtmatig. Het vernietigen van de eerste informatiebeschikking en het daarna opleggen van een nieuwe, is volgens hem in strijd met het verbod van détournement de pouvoir (misbruik van bevoegdheid). Ook meent de belastingplichtige dat zijn administratie voldoende is. De rechtbank en het gerechtshof zien in het opleggen van de tweede informatiebeschikking geen probleem.
Advocaat-Generaal buigt zich over tweede informatiebeschikking
Voordat de Hoge Raad uitspraak doet, geeft de Advocaat-Generaal een advies (conclusie). Dat is in 2021 gebeurd. Hij geeft als uitgangspunt dat de Belastingdienst geen informatiebeschikking mag afgeven als dat in strijd is met een algemeen beginsel van behoorlijk bestuur. Het verbod van détournement de pouvoir is zo’n beginsel. Ook geeft hij aan waar volgens hem de ondergrens ligt. Dat is daar waar zonder relevante wijziging in de feiten of omstandigheden, een vrijwel identieke informatiebeschikking wordt genomen. Kortom: tweemaal dezelfde informatiebeschikking afgeven is niet toegestaan. Volgens de Advocaat-Generaal is dat hier niet aan de orde. De tweede informatiebeschikking ziet namelijk op een andere schending dan de eerste informatiebeschikking.
Hoge Raad (2022) geeft regels voor afgeven tweede informatiebeschikking
De Hoge Raad doet in oktober 2022 uitspraak. Hij geeft aan dat de Belastingdienst voor dezelfde tekortkoming(en) waarvoor eerder een informatiebeschikking is afgegeven, niet nogmaals een informatiebeschikking mag afgeven. Dat doet zich bijvoorbeeld voor als het om dezelfde informatievraag gaat. Die situatie was hier niet aan de orde, omdat het een andere tekortkoming betreft. De eerste informatiebeschikking zag op de inlichtingenverplichting en de volgende op de administratie- en bewaarverplichting. Verder dient de Belastingdienst zich te houden aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Het afgeven van een tweede informatiebeschikking is echter niet direct in strijd met deze beginselen. Daarbij weegt ook mee dat de Belastingdienst pas na het verkrijgen van de inlichtingen als gevolg van de eerste informatiebeschikking, een goed standpunt over de administratie in kon nemen.
Advies informatiebeschikking en Belastingdienst
Ontvangt u een informatiebeschikking of kondigt de Belastingdienst deze aan? De gevolgen kunnen zeer groot zijn. Een onherroepelijke (vaststaande) beschikking leidt tot omkering en verzwaring van de bewijslast. Dat brengt u in een vrijwel ondoenlijke bewijspositie. Wacht daarom in deze situatie niet te lang en neem contact op met een fiscaal-jurist. Vragen? Neem gerust contact met ons op.
Bronnen:
- Hoge Raad 14 oktober 2022, ECLI:NL:HR:2022:1439 (Tweede informatiebeschikking voor dezelfde tekortkoming is niet mogelijk).
- Conclusie van de Advocaat-Generaal van 25 november 2021, ECLI:NL:PHR:2021:1105 (Het afgeven van een tweede informatiebeschikking).
- Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 9 februari 2021, ECLI:NL:GHARL:2021:1164 (Gerechtshof aanvaardt tweede informatiebeschikking).
- Rechtbank Noord-Nederland 23 juli 2019, ECLI:NL:RBNNE:2019:5863 (Rechtbank accepteert tweede informatiebeschikking).
Meer over dit thema:
Fiscale vraag?
Hebt u een fiscale vraag of deskundig fiscaal advies nodig? Neem dan gerust eens vrijblijvend contact met ons op via onderstaand formulier.
"*" geeft vereiste velden aan