Herziening biedt geen ruimte voor alsnog effectueren van door een fout gemiste btw-aftrek

Een ondernemer koopt in 2006 een aantal percelen grond met btw. Deze btw vraagt hij niet terug, ondanks dat hij verwacht deze btw-belast te gaan gebruiken. In 2013 verkoopt hij twee percelen met btw. De Belastingdienst heft deze btw – die de ondernemer niet afdraagt – na. De belastingplichtige wil echter via de herzieningsregeling op dat moment alsnog de in 2006 niet teruggevraagde btw verrekenen. Een procedure volgt (lees hier meer over de herzieningsregeling in het algemeen). De rechtbank stelt de belastingplichtige in het ongelijk, maar het hof kiest de kant van de belastingplichtige. Na het stellen van prejudiciële vragen komt de Hoge Raad in 2022 tot het oordeel dat de belastingplichtige geen gelijk heeft. Het is niet mogelijk om via herziening door een fout gemiste btw-aftrek alsnog te effectueren. Dit artikel behandelt dit arrest van de Hoge Raad.

Ondernemer vraagt btw op transactie in 2006 terug via herziening in 2013

Een ondernemer koopt in 2006 tien percelen grond. Het doel is om stacaravans te bouwen voor de verkoop. Hij brengt de btw op de grond niet in aftrek, ondanks dat hij verwacht deze te gebruiken voor btw-belaste prestaties. Door economische omstandigheden komt het bouwplan niet (volledig) van de grond. Dit leidt ertoe dat de ondernemer in 2013 twee van de percelen verkoopt aan de oorspronkelijke verkoper. De op deze verkoop in rekening gebrachte btw draagt de ondernemer niet af aan de Belastingdienst. Uiteindelijk legt de Belastingdienst in 2015 een naheffingsaanslag op aan de ondernemer. Deze naheffingsaanslag ziet op de btw die door de ondernemer niet is afgedragen bij de transactie in 2013. De ondernemer gaat in bezwaar, want hij is van mening dat de naheffingsaanslag moet worden verminderd met een evenredig deel van de door hem in 2006 niet in aftrek gebrachte btw.

Geschil over de mogelijkheid om via herziening door fout gemiste btw-aftrek te effectueren

Het recht om btw af te trekken ontstaat op het moment waarop de ondernemer de btw verschuldigd is. De omvang van de aftrek wordt bepaald door het verwachte gebruik voor btw-belaste prestaties. Als bij de eerste ingebruikneming van de goederen blijkt dat te veel of te weinig btw is afgetrokken, dan wordt de aftrek dienovereenkomstig herzien. In deze zaak heeft de ondernemer de twee percelen in 2006 aangekocht. Op dat moment was de verwachting dat deze volledig voor btw-belaste prestaties zouden worden gebruikt. Toch is er geen btw teruggevraagd. In 2013 zijn beide percelen btw-belast verkocht. Dit is het moment van ingebruikneming. Het geschil gaat over de vraag of het toepassen van de herzieningsregeling vereist dat er een wijziging in het gebruik heeft plaatsgevonden ten opzichte van het eerste verwachte gebruik (in 2006). Als dat het geval is, kan de ondernemer de ‘gemiste’ btw-aftrek in 2006, niet effectueren in 2013.

Hoge Raad en Hof van Justitie over foutherstel btw-aftrek via herzieningsregeling

De Hoge Raad heeft over bovenstaande prejudiciële vragen gesteld. Het Hof van Justitie heeft deze in juli 2022 beantwoord. Dit Hof stelt voorop dat herziening met name moet plaatsvinden als zich na de btw-aangifte wijzigingen voordoen in de elementen die voor het bepalen van de omvang van de aftrek relevant zijn. De herzieningsregeling doet geen recht op btw-aftrek ontstaan. Het Hof oordeelt op grond van deze overweging dat de herzieningsregeling niet van toepassing is als de belastingplichtige heeft verzuimd het recht op btw-aftrek tijdig uit te oefenen. Het is daarbij niet van belang of het eerste gebruik afwijkt van het voorgenomen gebruik. De herzieningsregeling is simpelweg niet bedoeld om alsnog het recht op btw-aftrek te effectueren waarvan eerder geen gebruik is gemaakt. De Hoge Raad kan vervolgens de zaak afdoen met inachtneming van dit antwoord van het Hof van Justitie. Hij stelt de belastingplichtige in het ongelijk. Het is niet mogelijk om door een fout gemiste btw-aftrek in het verleden via herziening alsnog te effectueren.

Tijdig terugvragen van btw door ondernemers

Ondernemers die vergeten om aan hen in rekening gebrachte btw terug te vragen, staan niet helemaal met lege handen. Door tijdig in bezwaar te gaan tegen een opgelegde aanslag kan alsnog de teruggaaf worden gerealiseerd. Ook bevat de wet de mogelijkheid om via een verzoek om ambtshalve vermindering de teruggaaf alsnog te regelen. Dit vereist wel tijdig en voortvarend handelen van de belastingplichtige en zijn fiscaal adviseur. Hebt u hier vragen over? Neem dan gerust eens vrijblijvend contact met ons op.