Rechtbank: verkeersboete maakt rittenregistratie onbetrouwbaar, naheffing bijtelling terecht

Een achteraf opgemaakte rittenregistratie is onvoldoende als deze niet overeenkomt met objectieve gegevens, zoals een verkeersboete. Dat bevestigt de rechtbank in een uitspraak van 7 juni 2024 over het privégebruik van een auto van de zaak (ECLI:NL:RBZWB:2024:3987). In dat geval zal de Belastingdienst overgaan tot het opleggen van naheffingsaanslagen loonheffingen voor de bijtelling wegens het privégebruik van de auto. Het is namelijk aan de belastingplichtige om overtuigend aan te tonen (doen blijken) dat de auto minder dan 500 kilometer op kalenderjaarbasis voor privédoeleinden is gebruikt.

Controle leidt tot naheffingsaanslag loonheffingen wegens privégebruik auto

Deze zaak gaat om een naheffingsaanslag loonheffingen en een verzuimboete. De belastingplichtige is een holding die alle aandelen heeft in een groothandel. De DGA is de enige werknemer. Bij de groothandel is de fiscaal partner van de DGA werkzaam. Aan de DGA is een auto ter beschikking gesteld. Voor deze terbeschikkingstelling heeft geen bijtelling plaatsgevonden. De Belastingdienst acht de rittenregistraties onvoldoende en legt een naheffingsaanslag op met een verzuimboete. De rechtbank moet de vraag beoordelen of de belastingplichtige overtuigend heeft aangetoond dat met de auto niet meer dan 500 kilometer privé is gereden in het controlejaar. Daarnaast doet de belastingplichtige een beroep op het vertrouwensbeginsel.

Wat is in deze zaak het twistpunt over de nageheven bijtelling?

De rechtbank formuleert eerst de hoofdregel. Er moet bijtelling plaatsvinden, tenzij overtuigend wordt aangetoond (‘doen blijken’) dat de auto voor niet meer dan 500 kilometer voor privédoeleinden wordt gebruikt. Het bewijs mag in iedere vorm worden geleverd. Een rittenregistratie is het meest gangbaar. De Belastingdienst voert de volgende argumenten aan om de aangeleverde rittenregistratie te verwerpen:

• Voor woon-werkverkeer zit er een verschil tussen de gereden kilometers volgens de registratie en Google Maps.
• Er is een snelheidsovertreding geconstateerd (en verkeersboete opgelegd) op een plaats waar de auto volgens de registratie niet kan zijn geweest.
• Voor een aantal ritten, hoofdzakelijk naar horecagelegenheden en hotels, is de zakelijkheid niet aangetoond.

De belastingplichtige is een andere mening toegedaan. Hij overlegt tankbonnen en onderbouwt een aantal ritten. Ook meent hij dat de Belastingdienst de toezegging heeft gedaan dat niet wordt nageheven.

Hoe komt de rechtbank tot het oordeel dat de rittenregistratie onbetrouwbaar is?

De rechtbank stelt de Belastingdienst in het gelijk. De auto is ter beschikking gesteld en dan ontstaat het vermoeden van privégebruik. Het is aan de belastingplichtige om overtuigend het tegendeel te bewijzen. Daarbij overweegt de rechtbank in de kern het volgende:

• Het is opvallend dat over de eerste helft van het jaar twee verschillende rittenregistraties zijn aangeleverd met verschillende begin- en eindstanden;
• Er zit een verschil van ongeveer 250 kilometer in het woon-werkverkeer volgens de rittenregistratie en Google Maps/ANWB-routeplanner.
• Er is een verkeersovertreding begaan op een dag en tijd waarop volgens de registratie de auto op een andere plek was.

Het is de belastingplichtige volgens de rechtbank niet gelukt een verklaring hiervoor te geven. De rittenregistratie is geen betrouwbare weergave van het werkelijk gebruik en wordt verworpen. Ook het andere bewijs overtuigt niet. De correctie voor de bijtelling is terecht gemaakt. Deze uitspraak past in de strenge lijn die geldt bij het 'doen blijken' van het (beperkte) privégebruik van de auto van de zaak.

Waarom slaagt het beroep op het vertrouwensbeginsel niet?

De belastingplichtige meent dat de Belastingdienst heeft toegezegd dat geen naheffingsaanslag zou volgen. De rechtbank komt de belastingplichtige enigszins tegemoet door te erkennen dat de communicatiewijze van de Belastingdienst als verwarrend kan zijn ervaren. Eerst wordt slechts gevraagd naar enkele ritten en dan ineens naar de gehele rittenregistratie. Dat is echter geen toezegging of standpuntbepaling. Er is volgens de rechtbank door de Belastingdienst niet de indruk gewekt dat de zakelijkheid van andere ritten vaststond. Ook is niet de indruk gewekt dat de rittenregistratie sluitend was. Het beroep op het vertrouwensbeginsel slaagt niet.

Verzuimboete wegens achterwege laten bijtelling terecht opgelegd

Tot slot gaat het over de verzuimboete. Die is vastgesteld op 10% van de naheffingsaanslag. Volgens de rechtbank is deze boete terecht. De loonheffingen zijn namelijk niet binnen de in de wet gestelde termijn betaald. Van afwezigheid van alle schuld is geen sprake. Daarnaast is de boete passend en geboden. Ook de boete blijft dus overeind.

Wat is het praktijkbelang van een goede en actuele rittenregistratie?

Deze uitspraak laat zien dat een rittenregistratie alleen bewijswaarde heeft als die voldoende actueel, consistent en controleerbaar is. Als de belastingplichtige deze achteraf opstelt, dan neemt het risico op onverklaarbare afwijkingen toe. Objectieve gegevens, zoals een opgelegde verkeersboete, kunnen de Belastingdienst dan aanleiding geven om de rittenregistratie onderuit te halen. Gezien de verzwaarde bewijslast die de belastingplichtige heeft om te doen blijken dat sprake is van minder dan 500 kilometer privégebruik, kan één fout al leiden tot naheffingsaanslagen loonheffingen wegens het niet berekenen van de bijtelling. Een tijdige en kritische beoordeling van de dossiers rondom de auto van de zaak kan dergelijke risico’s beperken. Hebt u hierover vragen? Dan kunt u contact opnemen.