Kennisgroepstandpunt over door werkgever betaalde advieskosten werknemersparticipatie en loon

De Belastingdienst heeft een standpunt openbaar gemaakt over advieskosten en loon. Het gaat om de situatie waarin de werkgever een belastingadviseur inhuurt, die de werknemers adviseert over deelname aan een werknemersparticipatieplan. De voorliggende vraag is of de kosten die de werkgever voldoet voor de adviseur, loon voor deze werknemers vormen. Het kennisgroepstandpunt luidt dat dit het geval is. Echter, de kennisgroep laat ruimte open voor andere situaties en uitkomsten. Ook is het de vraag of de soep echt zo heet gegeten moet worden als die hier is opgediend. In dit artikel ga ik nader in op dit kennisgroepstandpunt over de vraag of het betalen van advieskosten voor een werknemersparticipatie, loon kan vormen.

Werkgever betaalt adviseur voor werknemers bij managementparticipatieplan

Een werkgever besluit een werknemersparticipatieplan op te zetten. Om dit te regelen, wordt een belastingadviseur ingeschakeld. Het plan staat open voor managers die werkzaam zijn bij de werkgever. De kosten van de belastingadviseur worden volledig in mindering gebracht op de winst. De diensten hebben bestaan uit het adviseren van de managers, het beantwoorden van vragen, het overleggen met advocaten, het doornemen van stukken en het voeren van vooroverleg met de Belastingdienst. Niet in discussie is dat de managers voordeel hebben gehad van deze adviesdiensten. De vraag is of de door de werkgever ingeschakelde en betaalde belastingadviseur, diensten heeft verricht die voor de werknemers als loon uit dienstbetrekking kwalificeren.

Wat is loon?

Volgens de wettekst is loon alles wat uit een dienstbetrekking wordt genoten. Daaruit volgt al dat er een bepaald verband aanwezig moet zijn tussen het voordeel voor de werknemer enerzijds, en het dienstverband anderzijds. Ook blijkt uit deze tekst, dat het loonbegrip ruim is. Er valt veel meer onder dan ‘gewoon’ een beloning voor verrichte arbeid. Zo komen niet zelden discussies voor over schadevergoedingen, bovenmatige kostenvergoedingen en zelfs besparingen voor de werknemer. Tot het loon behoort tot slot (sinds 2011) ook expliciet alles wat wordt vergoed of verstrekt in het kader van de dienstbetrekking. De kennisgroep valt voor de beoordeling of sprake is van loon, terug op drie bekende voorwaarden:

• Er moet een voordeel worden genoten;
• Dat de werkgever bewust (heeft) verstrekt;
• Er moet een voldoende causaal verband zijn tussen het voordeel en de dienstbetrekking.

Vormen de adviesdiensten voor het participatieplan loon voor de managers?

Duidelijk is dat de werkgever een belastingadviseur heeft ingehuurd. De adviseur heeft onder meer de belangen van de managers behartigd. Voor de kennisgroep is dat voldoende om aan te nemen dat de diensten zijn verleend voor de managers (de werknemers). Zou de werkgever de adviseur niet hebben ingehuurd (en betaald), dan hadden de managers dat zelf moeten doen. Het gaat hier dus om een besparing voor de werknemers. Dat de werkgever degene is die inhuurt en de rekening betaalt, vormt daarom voor de managers een voordeel. Het voordeel is – naar de mening van de kennisgroep – verstrekt door de werkgever in zijn rol als werkgever. Verder is van bewustheid sprake, omdat de werkgever met het expliciet inhuren van de adviseur, diensten heeft (laten) verstrekken. Aan de voorwaarden voor loon is daarom voldaan. Er is geen wettelijke vrijstelling van toepassing. De betaalde advieskosten voor de werknemersparticipatie vormen daarom loon.

Zijn adviesdiensten een persoonlijke aangelegenheid en loon voor de werknemer of niet?

De kennisgroep gaat nader in op wanneer voor de werknemer betaalde advieskosten wel/niet als loon kwalificeren, ook in meer brede zin dan voor een werknemersparticipatie. Daaruit kunnen de volgende punten worden afgeleid:

• Kosten bij overleg met werknemers(vertegenwoordigers) zijn ondernemerskosten en geen loon, tenzij de diensten normaalgesproken ook voor rekening van de werknemer komen.
• Als de werkgever kosten voor de vakbond of adviseur(s) voor zijn rekening neemt, is dit loon.
• Bij onduidelijkheid moet worden beoordeeld welke diensten worden verleend, voor wie en wie daarvan voordeel heeft. Als voorbeeld wordt advies over de aangifte inkomstenbelasting van de werknemer genoemd. Dat is duidelijk een dienst ten behoeve van de werknemer en (enig) voordeel voor werkgever doet aan het loonelement dan niet af.

Wat in deze zaak over de advieskosten verder een belangrijke rol speelt, is dat uit de opdrachtbevestiging naar voren komt dat de adviezen vooral gericht waren op de managers.

Adviseurskosten werknemer betalen: maak duidelijke afspraken vooraf

Het is niet ondenkbaar dat een werkgever een adviseur betaalt voor de werknemer. In deze zaak ging het om advisering bij complexe materie (een werknemersparticipatieplan). Het is voorstelbaar dat de adviezen dan bijvoorbeeld zien op loon uit dienstbetrekking en de lucratief belang regeling. Toch rijst de vraag of de werkgever niet ook voordeel heeft van een goed geïnformeerde werknemer. Dat komt immers de werkrelatie ten goede en de werkgever voorkomt eventuele geschillen. De werkgever en de adviseur hadden er wellicht goed aan gedaan om de opdracht voor de adviseur scherper te formuleren en niet alleen de voordelen/diensten voor de werknemers te benoemen, maar ook de voordelen/diensten voor de werkgever. In dat geval had mogelijk kunnen worden volstaan met het aanmerken van een deel van de kosten als loon. Hebt u vragen over dit onderwerp? Neem dan gerust eens vrijblijvend contact met ons op.