Invoering multiplier voor het middellijk gehouden lucratief belang

Belangrijke werknemers, bijvoorbeeld managers van een private-equitypraktijk, krijgen als onderdeel van hun beloning regelmatig vermogensbestanddelen waarop zij hoge rendementen kunnen halen. Het gaat dan bijvoorbeeld om aandelen. Als de investering door de manager niet in verhouding staat tot het mogelijke rendement, dan is mogelijk sprake van een ‘lucratief belang’. Een lucratief belang is belast in box 1 in de inkomstenbelasting, maar de belastingplichtige kan de heffing ‘verplaatsen’ naar box 2. Vanaf 2028 wil de wetgever deze box 2-lucratief belangen zwaarder belasten. Dat doet hij door middel van het invoeren van een multiplier voor een dergelijk lucratief belang. In dit artikel ga ik in op deze maatregel. Het eerste plan was om dit per 2026 te doen, maar een amendement bij het Belastingplan 2026 heeft tot uitstel geleid.

De aanmerkelijkbelangvariant in de lucratiefbelangregeling

De aanmerkelijkbelangvariant (of: doorstootregeling) maakt het voor belastingplichtigen mogelijk om een lucratief belang te laten belasten in box 2. Hieraan zijn twee voorwaarden gekoppeld:

• De belastingplichtige houdt het lucratief belang in een vennootschap waarin hij een aanmerkelijk belang heeft. Dit wordt ook wel een middellijk gehouden lucratief belang genoemd.
• Het voordeel uit het lucratief belang moet tijdig voor minimaal 95% worden doorgestoten naar de belastingplichtige.

Op dit moment is de verschuldigde belastingheffing bij het doorstoten van het voordeel dan gelijk aan het geldende box 2-tarief. Hierover is al enige tijd veel te doen. Daarover schreef ik eerder al een artikel.

Motie roept op tot zwaarder belasten lucratief belang in box 2

Op 4 juli 2025 is een tweede motie ingediend over het aanpassen van de lucratiefbelangregeling. Die motie roept het kabinet op om te komen met een voorstel dat leidt tot een zwaardere heffing in box 2. Het nu voorliggende voorstel voor het invoeren van een multiplier voor het lucratief belang in box 2 geeft uitvoering aan deze motie. In een eerder stadium is de wetgever geadviseerd om met wijzigingen te wachten tot de invoering van het nieuwe box 3-stelsel. Onder druk van de moties van een (onrustige) Tweede Kamer is daaraan geen gehoor gegeven.

Wetgever stelt multiplier voor box 2 lucratief belang voor

Vanaf 1 januari 2028 komt er een multiplier in de wet. Die is van toepassing op voordelen uit een middellijk gehouden lucratief belang. Vanaf dat moment geldt voor deze voordelen een tarief dat gelijk is aan maximaal het tarief in box 3. De berekening is echter complexer, omdat er in box 2 twee verschillende tarieven zijn. De wetgever introduceert daarom een formule om de omvang van het inkomen te herrekenen. Op het herrekende inkomen zijn vervolgens de reguliere box 2-tarieven van toepassing. De formule luidt als volgt: inkomen * (A/B). Daarbij is A het tarief in box 3 en B het toptarief in box 2. Twee voorbeelden kunnen de werking van de formule verduidelijken. Daarbij houd ik een box 3-tarief van 36% aan.

Voorbeeld 1. Multiplier lucratief belang (cijfers 2025)

Piet heeft een lucratief belang en geen fiscaal partner. Hij houdt dat lucratief in een vennootschap waarin hij een aanmerkelijk belang heeft. In 2025 stoot hij 95% van de opbrengsten op dit lucratief belang door naar privé. Dit is een bedrag van € 100.000. De eerste stap is het berekenen van het box 2-inkomen. Dat gaat met de eerdergenoemde formule: € 100.000 * (36/31) = € 116.129. Dit is het bedrag waarover de box 2-belasting vervolgens wordt berekend. De verschuldigde belasting bedraagt (€ 67.804 * 24,5%) + € (48.325 * 31%) = € 31.592. De effectieve belastingdruk op het lucratief belang van Piet bedraagt in box 2 in dit voorbeeld 31,6%.

Voorbeeld 2. Multiplier lucratief belang (cijfers 2025)

Piet heeft een lucratief belang en geen fiscaal partner. Hij houdt dat lucratief in een vennootschap waarin hij een aanmerkelijk belang heeft. In 2025 stoot hij 95% van de opbrengsten op dit lucratief belang door naar privé. Dit is een bedrag van € 1.000.000. De eerste stap is het berekenen van het box 2-inkomen. Dat gaat met de eerdergenoemde formule: € 1.000.000 * (36/31) = € 1.161.290. Dit is het bedrag waarover de box 2-belasting vervolgens wordt berekend. De verschuldigde belasting bedraagt (€ 67.804 * 24,5%) + € (1.093.486 * 31%) = € 355.592. De effectieve belastingdruk op het lucratief belang van Piet bedraagt in box 2 in dit voorbeeld 35,6%.

Mogelijk aanpassing multiplier in de lucratiefbelangregeling bij nieuw box 3-stelsel

Als gevolg van het aangenomen amendement bij het Belastingplan 2026 vindt de invoering van deze maatregel plaats per 2028. Dat lijkt een verstandige keuze te zijn. In de periode 2026 - 2028 zijn er namelijk de nodige ontwikkelingen die hiervoor relevant kunnen zijn. De indieners van het amendement wijzen op het advies van de Commissie Wennink en de vormgeving en invoering van het nieuwe box 3 stelsel. Ook is de wetgever bezig met de regels die gelden voor werknemers in start- en scale-ups. De beoogde multiplier bij de heffing over een lucratief belang kan aan al deze thema's raken.

Onzeker tarief door multiplier in voor lucratief belang in box 2

Het invoeren van deze multiplier leidt tot een onoverzichtelijkere tariefstructuur. De wetgever wijst erop dat de effectieve belastingdruk tussen de 28,45% en 52,51% bedraagt. De precieze hoogte is afhankelijk van de omvang van het voordeel en het wel of niet van toepassing zijn van de deelnemingsvrijstelling.

Geen overgangsrecht bij invoering multiplier voor lucratief belang in box 2

Er zijn veel situaties waarin belastingplichtigen met de Belastingdienst in een vaststellingsovereenkomst (VSO) een afspraak hebben gemaakt over de belastingheffing. Dit komt bij een lucratief belang ook vaak voor. De invoering van de multiplier kan voor deze groep grote gevolgen hebben. De wetgever komt echter niet met overgangsrecht. Bij de aanpassing van de lucratiefbelangregeling per 1 januari 2028 is de multiplier direct van toepassing op alle gevallen, nieuw en bestaand.

Invoering multiplier in de lucratiefbelangregeling leidt tot onzekere belastingheffing

Met de invoering van een multiplier komt de wetgever tegemoet aan het verzoek van de Tweede Kamer. Voor belastingplichtigen heeft dit aanzienlijke gevolgen. Aangezien in de formule de box 2-tarieven en het box 3-tarief cruciaal zijn, kan de hoogte van de heffing per jaar behoorlijk uiteen gaan lopen. De praktijk dient hiermee rekening te houden. Hebt u vragen over dit onderwerp? Neem dan gerust eens vrijblijvend contact met ons op.