BOR-advieskosten komen niet voor aftrek in aanmerking

De bedrijfsopvolgingsregeling (of: BOR) is een regeling om gunstig aandelen over te dragen aan bedrijfsopvolgers via een schenking of bij overlijden. Als aan alle voorwaarden is voldaan kan een aanzienlijk fiscaal voordeel worden gerealiseerd. De kosten van een BOR-traject kunnen in de papieren lopen. Het gaat dan bijvoorbeeld om adviseurskosten en notariskosten. De vraag kan dan op tafel komen of deze kosten aftrekbaar zijn van de winst van de vennootschap waaraan de kosten in rekening zijn gebracht. Op 20 augustus 2025 heeft de rechtbank Gelderland geoordeeld over een dergelijke situatie. De rechtbank oordeelt dat de BOR-advieskosten niet in aftrek komen, omdat deze zijn gemaakt ter bevrediging van de persoonlijke behoeften van de aandeelhouder. Voor zover deze kosten door de vennootschap zijn voldaan, is sprake van een verkapte winstuitdeling. In dit artikel behandel ik dit vonnis van de rechtbank.

Toepassing bedrijfsopvolgingsregeling na gefaciliteerde splitsing

In 2020 overlijdt de erflater. Sinds 2012 was de erflater de enig aandeelhouder van een vennootschap (de belastingplichtige in deze zaak). Tot november 2017 was de erflater ook enig bestuurder. Daarna zijn de zonen toegetreden tot het bestuur en in januari 2018 is de erflater afgetreden. Tot en met het boekjaar 2017/2018 was de vennootschap een holding. Deze holding hield diverse deelnemingen. De aandelen in een van deze deelnemingen zijn in 2018 afgesplitst naar twee nieuwe vennootschappen. Deze splitsing heeft fiscaal gefaciliteerd plaatsgevonden. De aandelen in deze vennootschappen houdt de erflater direct in privé. In de loop van 2019 zijn de aandelen geschonken met toepassing van de bedrijfsopvolgingsregeling aan de zonen.

Keuze voor de BOR levert een aanzienlijk financieel voordeel op

In deze zaak is ervoor gekozen om de bedrijfsopvolgingsregeling toe te passen. Daarvoor is voor ongeveer € 30.000 aan advieskosten gemaakt. Het financiële plaatje had er zonder toepassing van de bedrijfsopvolgingsregeling anders uitgezien. Uit de uitspraak kan worden afgeleid dat de waarde van de aandelen die zijn geschonken ongeveer € 10.000.000 bedraagt. Zonder toepassing van de bedrijfsopvolgingsregeling was een dividenduitkering van ongeveer € 5.600.000 nodig geweest aan de zonen om de verschuldigde schenkbelasting te kunnen betalen. Voor het toepassen van de bedrijfsopvolgingsregeling en het maken van de BOR-advieskosten is dus voldoende aanleiding.

Standpunten over de aftrek van de BOR-advieskosten

De belanghebbende meent dat de kosten aftrekbaar zijn en voert onder meer aan:

• De kosten zijn zakelijk en nodig voor de continuïteit van de onderneming. Ook de wetgever onderkent het belang van de continuïteit van familiebedrijven.
• Het niet toepassen van de bedrijfsopvolgingsregeling leidt tot liquiditeitsproblemen.
• De splitsing is fiscaal gefaciliteerd en dat vereist zakelijke motieven.

De Belastingdienst meent dat de kosten niet-aftrekbaar zijn en voert onder meer aan:

• De kosten zijn gemaakt voor de aandeelhouder (erflater) en met het oog op het schenken van de aandelen die in privé worden gehouden aan de zonen.
• De bedrijfsopvolgingsregeling is een fiscaal voordeel voor aandeelhouders en niet voor de vennootschap zelf.
• Van liquiditeitsproblemen bij de vennootschap is geen sprake.
• Dat de splitsing en de bedrijfsopvolgingsregeling fiscaal zijn gefaciliteerd zegt niets over de zakelijkheid van de kosten.

De Belastingdienst neemt het standpunt in dat de onzakelijke kosten een verkapte winstuitdeling vormen.

Rechtbank (2025): Geen aftrek van de BOR-advieskosten

Uitgaven van de vennootschap zijn alleen niet-zakelijk als deze zijn gedaan ter bevrediging van de persoonlijke behoeften van de aandeelhouder. De bewijslast rust op de Belastingdienst. Volgens de rechtbank heeft de Belastingdienst voldoende aannemelijk gemaakt dat de BOR-advieskosten uitsluitend zijn gemaakt ter bevrediging van de persoonlijke behoeften van de aandeelhouder. Deze wenste immers de aandelen over te dragen en daarvoor is advies ingeschakeld en zijn de kosten gemaakt. Het belastingvoordeel zit ook in de privésfeer. Het schenken raakt de vennootschap zelf niet. De verwijzing naar de uitlatingen van de wetgever doen daaraan niet af, want die gaan over de redenen voor het bestaan van de BOR en niet over de aftrekbaarheid van BOR-advieskosten. Dat de splitsing fiscaal is gefaciliteerd helpt de belastingplichtige ook niet. De beoordeling of daar voldoende zakelijke overwegingen zijn vindt plaats op het niveau van de vennootschap zelf. Daarnaast gaat het bij die zakelijkheid om een andere toets. Op basis van het voorgaande oordeelt de rechtbank dat de aftrek van de BOR-advieskosten terecht niet is toegestaan door de Belastingdienst.

Advies over de aftrek van BOR-advieskosten

Een goede bedrijfsopvolging kost tijd en vraagt om deskundig advies. Dat daarmee kosten zijn gemoeid is logisch. Het is belangrijk om van tevoren goed te laten beoordelen of deze kosten wel of niet aftrekbaar zijn. Dat voorkomt discussies en navorderingen achteraf. Hebt u vragen over dit onderwerp? Neem dan gerust eens vrijblijvend contact met ons op.